|
|
Kennisnemen van (301-213)
stand van zaken dijkversterking Monnickendam - De Nes
Inleiding
De Waterlandse Zeedijk bestaat uit twee delen:
Monnickendam Stedelijk
en
Monnickendam Landelijk (Waterlandse Zeedijk, N518)
(zie
afbeelding). In een toets ronde in 2013 zijn delen van
de Waterlandse Zeedijk op basis van toen beschikbare
informatie afgekeurd op binnenwaartse en buitenwaartse
stabiliteit.
Vanwege het feit dat de dijk is afgekeurd is de
versterkingsopgave destijds opgenomen in het
Hoogwaterbeschermingsprogramma
(HWBP). Het Hoogheemraadschap
Hollands Noorderkwartier (HHNK) heeft deze
versterkingsopgave als zelfstandig project opgepakt, hetgeen
los staat van de overige
dijkversterkingsopgave van het HHNK in onze gemeente en
welke worden uitgevoerd door de Alliantie Markermeerdijken
in opdracht van HHNK.
In 2021 is HHNK gestart met de verkenningsfase van het
project Monnickendam. Tijdens dit traject zijn diverse
analyses en onderzoeken uitgevoerd om de opgave te bepalen
en waar mogelijk aan te scherpen. Op basis van deze
onderzoeken is het traject Monnickendam Stedelijk in 2023
goedgekeurd en is voor het
landelijk deel de opgave voor buitenwaartse stabiliteit
komen te vervallen. Er resteert daarmee voor het landelijk
deel nog een opgave voor binnenwaartse stabiliteit.
Vervolgens is HHNK gestart met het onderzoeken van
verschillende manieren waarop de dijk versterkt kan worden.
Een en ander met als doel
met het wegen van de diverse belangen tot een
voorkeursalternatief voor de dijkversterking te komen.
Voorkeursalternatief
In november 2024 heeft dit geleid tot een vaststelling van
een voorkeursalternatief door het dagelijks bestuur van
HHNK, waarbij gekozen is voor een binnenwaartse versterking
in de vorm van het aanbrengen van een steunberm. Voor en na
vaststelling van het voorkeursalternatief is verder gewerkt
aan het nader aanscherpen van de versterkingsopgave op basis
van diverse adviezen van onder ander de commissie MER,
Adviesteam Dijkontwerp en Deltares. Op basis van nieuwe
kennis en inzichten verwachten deze onafhankelijke
deskundigen op dit moment dat de kans op overstroming
kleiner is dan in eerste instantie het geval leek en dat
mogelijk geen versterkingsopgave resteert. HHNK is niet
overtuigd dat deze nieuwe inzichten zullen leiden tot
goedkeuren van de dijk en wil de dijk versterken.
Discussie over de versterkingsopgave
Gedurende het bovenstaande traject heeft ook overleg
plaatsgevonden met de programmadirectie HWBP. Het HWBP is
een belangrijke partij in het proces aangezien het de
alliantie van waterschappen en Rijkswaterstaat betreft en in
die hoedanigheid verantwoordelijk is voor de financiering
van de dijkversterkingsopgaven in ons land. Het HWBP is –
door de verschillende perspectieven van onafhankelijk
deskundigen – niet overtuigd van het bestaan van een
stabiele en doelmatige versterkingsopgave voor Monnickendam
Zeedijk. De uitgebreide aanvullende analyses die door HHNK
in 2025 in samenwerking
met Deltares zijn uitgevoerd hebben niet geleid tot
consensus over de versterkingsopgave. HHNK keurt op basis
van de beschikbare informatie en methodes op dit moment de
dijk niet goed. Het HWBP blijft bij het standpunt dat er
geen sprake is van een stabiele dijkversterkingsopgave. Dit
laatste heeft geleid tot
een besluit van de programmadirectie HWBP dat de
dijkversterkingsopgave Monnickendam Zeedijk van het
programma van het HWBP is gehaald. Dit leidt tot de situatie
dat HHNK de dijk heeft afgekeurd maar op dit moment niet
over de financiële middelen beschikt om deze te versterken.
Aanleiding van het besluit
Het HHNK heeft ons geïnformeerd over het hiervoor genoemde
besluit van het HWBP. HHNK heeft hierop zelf het besluit
genomen om het project dijkversterking Monnickendam stop te
zetten. In plaats van een dijkversterking wordt een
onderzoeksproject opgestart: Omdat de huidige
beoordelingsmethodes
niet tot consensus leiden en kennisleemten vertonen, is er
extra kennis nodig over dijken langs grote meren zoals het
Markermeer, bijvoorbeeld over de ondergrond en het gedrag
van het grondwater. Daarom wordt de methodiek voor het
kwalitatief beoordelen van dijken (wat destijds heeft geleid
tot een
afkeur) landelijk geëvalueerd en naar alle
waarschijnlijkheid aangepast. HHNK doet hiervoor onderzoek,
samen met andere waterschappen en Rijkswaterstaat. Dit
onderzoek maakt deel uit van de Kennis en Innovatie agenda
van het HWBP. Naar schatting wordt dit onderzoek in2027
afgerond.
Hoe nu verder?
De projectopgave is op dit moment niet zeker genoeg om nu
door te gaan met de nadere uitwerking. Er starten vanwege
voornoemd besluit op dit moment dan ook geen werkzaamheden
aan de dijk. Het hoogheemraadschap blijft de dijk zorgvuldig
en periodiek inspecteren en gaat dit intensiveren. Zo
worden er in situaties bij hoogwater, storm en intensieve
regenval extra controles uitgevoerd. Een en ander aanvullend
op de wettelijke en gebruikelijke controles die periodiek
plaatsvinden. Het intensiveren heeft niet als aanleiding dat
het HHNK acute zorgen heeft over de kwaliteit van de dijk.
Feit blijft wel dat op basis van de huidige en geldende
normen de dijk is afgekeurd en dat HHNK in het kader van de
zorgplicht verantwoordelijk is en blijft voor de
waterveiligheid.
Zoals eerder genoemd wordt er in de aankomende periode door
betrokken partijen gewerkt aan een aanvulling op de
beoordelingsmethode voor dijken langs grote meren. Zodra
deze methode klaar en toepasbaar is, wordt de dijk opnieuw
beoordeeld. Een dergelijke beoordeling kan relatief snel
plaats vinden. Het HHNK beslist vervolgens of, wanneer en
hoe een eventuele dijkversterkingsopgave weer wordt
opgepakt, een en ander met inachtneming van de prioritering
van het programma van het HWBP.
Meekoppelkansen
In de verkenningsfase is gekeken naar diverse
meekoppelkansen bij het project. Op het gebied van
verkeersveiligheid betrof dit een mogelijke aanpassingen aan
de N518 en de aanleg van een fietspad op de voorgenomen
binnenberm van de dijk. Nu het dijkversterkingsproject
(voorlopig) wordt stopgezet,
kan de meekoppelkans voor verkeersveiligheid in dat kader
niet verder worden uitgewerkt. Provincie Noord-Holland,
HHNK, Vervoersregio Amsterdam en de gemeente treden in
overleg om te bepalen of en op welke wijze, gegeven de
voorliggende situatie, uitvoering gegeven kan worden aan de
verkeersveiligheid vraagstukken.
Op het gebied van recreatie betrof de meekoppelkans de
herbestemming van voormalig gemaal De Poel. Tot op heden
werd de herbestemming door het HHNK gekoppeld aan de
versterkingsopgave. Zowel gemeente als HHNK zijn van mening
dat het van belang is dat er binnen afzienbare termijn een
herbestemming van gemaal de Poel plaatsvindt. Nu het
dijkversterkingsproject (voorlopig) wordt stopgezet en een
mogelijk herstart daarvan afhankelijk is van nog te nemen
besluiten gaan partijen de gesprekken over een herbestemming
van gemaal de Poel opnieuw opstarten.
Tot slot
Op woensdag 1 juli 2026 wordt een openbare bijeenkomst
georganiseerd waar inwoners en andere belangstellenden
worden geïnformeerd over de aanleiding en het besluit om het
dijkversterkingsproject (voorlopig) stop te zetten.
|
|
